Vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời: cách làm đúng, bao lâu một lần, có đáng không?

Trả lời ngắn: nên vệ sinh khi sản lượng cùng tháng thấp hơn năm trước trên 5%, hoặc 2–3 lần mỗi năm nếu nhà gần ruộng, đường đất, xưởng sản xuất hay có nhiều chim. Rửa lúc sáng sớm hoặc chiều mát bằng nước sạch và dụng cụ mềm, không giẫm lên tấm. Mái cao, mái dốc thì nên gọi thợ, vì tấm pin vẫn có điện khi trời nắng.

Không vệ sinh thì mất bao nhiêu?

Hai hệ 25 kWp và 49,8 kWp ở Tân Trụ chạy từ cuối năm 2020 và chưa được vệ sinh định kỳ. Từ 2021 đến 2025, sản lượng giảm khoảng 9% và 8%. Tấm pin suy hao tự nhiên chỉ khoảng 2% sau 4 năm. Đội kỹ thuật kiểm tra và xác nhận phần giảm thêm là do bụi bám trên tấm. Số liệu từng năm có trong bài Tân Trụ.

So với mức năm 2021, hai hệ hụt khoảng 18 MWh trong 4 năm, tương đương khoảng 40 triệu đồng theo đơn giá cài trên app. Con số này còn gồm suy hao tự nhiên và chênh lệch thời tiết giữa các năm. Quy đổi theo tỷ lệ đó:

Mỗi nơi bụi một khác, nên bảng trên chỉ để hình dung độ lớn. Muốn biết hệ nhà mình, mở app so sản lượng cùng tháng với năm trước. Thấp hơn trên 5% thì nên kiểm tra. Nếu dùng SolaX, xem hướng dẫn app SolaX Cloud.

Bao lâu vệ sinh tấm pin một lần?

• Gần ruộng, đường đất, xưởng sản xuất, nhiều chim: 2–3 lần mỗi năm. Tốt nhất có một lần trước mùa nắng, khoảng tháng 2–3.
• Tấm nghiêng ít: rửa thường xuyên hơn. Trina khuyên lắp nghiêng từ 10° trở lên để mưa cuốn bụi và nước không đọng lại. Mái gần phẳng hay đọng nước ở mép tấm, có thể gắn thêm kẹp thoát nước.
• Khu ít bụi: theo dõi sản lượng trên app, chưa giảm thì chưa cần rửa.

Hệ do Minh Thắng Solar lắp được rửa miễn phí 4 lần trong năm đầu. Từ năm thứ hai tính phí theo gói bảo trì hằng năm hoặc theo từng lần rửa.

Cách vệ sinh tấm pin đúng hướng dẫn hãng

Các bước dưới đây lấy theo sổ tay tấm pin Vertex của Trina Solar. Mỗi hãng có sổ tay riêng, tấm nhà anh chị là hãng khác thì đọc thêm tài liệu của hãng đó. Trina ghi rõ hư hỏng do vệ sinh sai cách sẽ không được bảo hành.

1. Nhìn trước khi đụng nước. Tấm nứt, vỡ kính, giắc nối lỏng thì dừng lại và gọi kỹ thuật. Tấm nứt có thể rò điện, nguy cơ giật tăng khi bị ướt.
2. Ngắt dàn pin khỏi hệ thống. Trời có nắng thì điện áp và dòng điện của dàn pin đủ gây chết người. Mang găng tay cách điện, giày cách điện và kính bảo hộ.
3. Chọn giờ mát. Không rửa vào giờ nóng nhất trong ngày để tránh sốc nhiệt cho tấm. Trina yêu cầu nhiệt độ nước và tấm chỉ chênh trong khoảng −5 đến 10 °C, nên sáng sớm hoặc chiều mát là dễ đạt nhất.
4. Dùng nước đạt chuẩn. pH 6–8, độ cứng không quá 450 mg/L, clorua không quá 250 mg/L, ưu tiên nước mềm. Áp lực tối đa khuyến nghị là 4 MPa (40 bar). Nước giếng nhiễm phèn hoặc nhiễm mặn nên đo trước khi dùng.
5. Lau nhẹ bằng đồ mềm. Khăn mềm sạch, mút hoặc chổi lông mềm không dẫn điện, không làm xước kính và khung nhôm.
6. Vết dầu mỡ, phân chim khó sạch: dùng nước lau kính gia dụng thông thường, không xịt lên hộp nối và giắc.
7. Kiểm tra lại. Giắc nối phải sạch và khô trước khi đóng hệ thống. Vài ngày sau, xem sản lượng trên app.

Những điều không được làm

Nhà nào nên tự rửa, nhà nào nên gọi thợ?

Tự rửa được khi tấm ở sân thượng hoặc mái thấp, đứng trên sàn vững là với tới, chỉ cần xả nước và lau nhẹ. Mái tôn cao, mái dốc, mái ướt trơn thì nên gọi thợ. Tiền hụt vì bụi của một nhà 5 kWp chỉ khoảng vài trăm nghìn đồng mỗi năm, không đáng để leo mái khi không có dây an toàn. Khi phải dùng giàn giáo, Trina yêu cầu giàn giáo chắc chắn và người làm đeo dây an toàn.

Nhà xưởng nên vệ sinh bằng cách nào?

Hệ lớn nên tính chuyện vệ sinh ngay từ lúc thiết kế: chừa lối đi trên mái và kéo sẵn đường ống nước có van dọc dàn pin như ảnh đầu bài. Vòi nên xịt vào mặt kính, tránh mặt sau và cáp. Sổ tay Trina có 4 cách:

• Xịt nước áp lực: theo chuẩn nước và áp lực nêu ở trên.
• Thổi khí nén: Trina khuyên dùng cho bụi nhẹ.
• Lau ướt: cho chỗ bẩn nhiều, dùng cồn khan độ tinh khiết 99,7% với khăn không bụi, hoặc chổi, mút không dẫn điện. Có dầu mỡ thì dùng chất tẩy thân thiện môi trường và làm cẩn thận.
• Robot lau khô: chổi phải là nhựa mềm, không làm xước kính và khung, robot không quá nặng. Hư hỏng do dùng robot sai cách không được bảo hành.

Câu hỏi thường gặp

Mưa có rửa sạch tấm pin không?
Mưa cuốn được một phần bụi nếu tấm nghiêng từ 10° trở lên. Hai hệ ở Tân Trụ vẫn giảm sản lượng dù qua nhiều mùa mưa, và phân chim, vết dầu thường không trôi hết.

Rửa tấm pin giữa trưa có sao không?
Không nên. Trina yêu cầu tránh giờ nóng nhất để tránh sốc nhiệt. Rửa sáng sớm hoặc chiều mát.

Tấm pin 2 mặt có phải rửa mặt sau không?
Tấm 1 mặt thường không cần rửa mặt sau. Tấm 2 mặt khi rửa mặt sau phải tránh vật sắc nhọn, các yêu cầu khác giống mặt trước.

Thuê vệ sinh tấm pin giá bao nhiêu?
Tùy công suất, độ cao mái và đường nước. Anh chị gửi ảnh mái và công suất hệ để Minh Thắng Solar báo giá theo lần hoặc theo gói năm.

Cần vệ sinh hoặc kiểm tra hệ đang chạy: gọi 1900 8060 hoặc nhắn Zalo OA Minh Thắng Solar, gửi kèm ảnh sản lượng trên app để kỹ thuật xem trước có cần rửa không.

Nguồn: Sổ tay Trina Solar Vertex Series; số liệu iSolarCloud 2 hệ Tân Trụ do Minh Thắng Solar lắp. Phép quy đổi theo quy mô do Minh Thắng Solar tính.