Điện mặt trời mái nhà tháng 10/2026: 5 điểm mới chủ nhà, chủ xưởng cần biết

Từ giữa năm 2026 đến nay, điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có nhiều thay đổi: được bán điện dư nhiều hơn, thủ tục gọn hơn, nhưng cũng bắt đầu bị xử phạt nếu lắp mà không thông báo. Bài này tổng hợp 5 điểm chính từ văn bản và tin chính thức (cập nhật đến 14/10/2026), kèm phần "ảnh hưởng gì đến nhà anh chị" do kỹ sư Minh Thắng Solar viết. Mỗi mục đều ghi nguồn để anh chị tự đối chiếu.

1. Nghị định 243/2026: được bán điện dư tối đa 50%

Ngày 26/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP, sửa đổi Nghị định 57/2025 và 58/2025. Với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, theo tin của EVN:

• Tỷ lệ điện dư được bán lên lưới tăng từ 20% lên tối đa 50% sản lượng điện phát.
• Đến hết 31/12/2030, hai bên có thể thỏa thuận tỷ lệ cao hơn nếu lưới điện khu vực đủ khả năng tiếp nhận và vận hành an toàn.
• Được bán điện dư gồm: hộ gia đình ở nhà riêng lẻ, nguồn đấu nối hạ áp, công trình tài sản công, nguồn ở miền núi, biên giới, hải đảo và một số nguồn khác trong quy hoạch.

Về giá, Tạp chí Công Thương đưa tin giá mua điện dư tính theo giá thị trường điện bình quân năm trước, mức tham chiếu khoảng 800–900 đồng/kWh cho năm 2026.

Ảnh hưởng đến nhà anh chị: giá bán điện dư chỉ bằng khoảng một phần ba giá mua điện sinh hoạt. Vì vậy điện mặt trời vẫn có lợi nhất khi dùng ngay tại nhà; bán dư chỉ nên xem là phần thêm. Nhà đi làm cả ngày, dùng điện chủ yếu buổi tối thì nên tính thêm pin lưu trữ thay vì trông vào bán dư. Ước tính sản lượng theo tỉnh tại bảng hệ số PVout 2026.

Nguồn: EVN, 28/6/2026; Tạp chí Công Thương, 29/9/2026.

2. Thủ tục: hệ hạ áp chỉ cần thông báo UBND cấp xã

Tại hội nghị phổ biến ngày 29/9/2026 của Bộ Công Thương, theo Tạp chí Công Thương:

• Hệ đấu nối hạ áp (đa số nhà dân, hộ kinh doanh): gửi Thông báo theo Mẫu 01 tới UBND cấp xã, không kèm hồ sơ, cơ quan hậu kiểm. Sau 10 ngày nếu UBND xã không phản hồi hoặc không cảnh báo quá tải thì được lắp.
• Hệ dưới 1 kW (như đèn sân vườn): không phải thông báo.
• Hệ trung áp (nhà xưởng có trạm biến áp riêng): không bán điện dư thì gửi Mẫu 02 tới UBND cấp tỉnh; có bán điện dư thì nộp hồ sơ đăng ký tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh.
• Được lắp trên mái, mặt bao che công trình và một số công trình đa mục đích.

VTV cũng đưa tin hộ gia đình bán điện dư không phải đăng ký hộ kinh doanh. Tại TP.HCM, tính đến 5/9/2026 có 6.241 hệ điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, tổng 472 MWp.

Ảnh hưởng đến nhà anh chị: thủ tục nhẹ hơn trước nhiều, nhưng vẫn bắt buộc phải thông báo trước khi lắp. Khi thi công, Minh Thắng Solar chuẩn bị nội dung thông báo và hướng dẫn chủ nhà nộp. Một số địa phương còn lúng túng khi áp dụng nên nên hỏi trước UBND xã nơi lắp.

Nguồn: Tạp chí Công Thương, 29/9/2026; VTV, 10/9/2026.

3. Nghị định 133/2026: lắp không thông báo có thể bị phạt

Từ 25/5/2026, Nghị định 133/2026/NĐ-CP bắt đầu áp dụng chế tài với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Theo EVNSPC:

Ảnh hưởng đến anh chị: hệ đã lắp mà chưa thông báo thì nên bổ sung ngay. Nhà xưởng đấu trung áp cần đặc biệt lưu ý vì mức phạt cao và có thể phải điều chỉnh hệ thống.

Nguồn: EVNSPC, 18/5/2026.

4. Công sở, trường học, bệnh viện phải lắp trước 31/3/2027

Ngày 16/9/2026, Bộ Công Thương có Công văn 7404/BCT-ĐL đôn đốc thực hiện Chỉ thị 10/CT-TTg (30/3/2026) của Thủ tướng: các tòa nhà, cơ quan công sở, trường học, bệnh viện phấn đấu hoàn thành mục tiêu điện mặt trời mái nhà trước 31/3/2027, tức trước mùa khô năm 2027. Mục tiêu đến 2030 là 50% tòa nhà công sở và 50% nhà dân dùng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Theo Tạp chí Công Thương, đến cuối tháng 9 đã có 26/34 tỉnh, thành ban hành kế hoạch, tiến độ chung còn chậm.

Ảnh hưởng: nhu cầu lắp đặt từ nay đến mùa khô 2027 sẽ tăng mạnh, lịch thi công và hàng hóa có thể căng. Hộ gia đình, nhà xưởng có ý định lắp nên khảo sát sớm.

Nguồn: LuatVietnam, 18/9/2026; Tạp chí Công Thương, 29/9/2026.

5. Hỗ trợ tiền cho hộ gia đình: đang chờ chính sách

Hệ hộ gia đình Minh Thắng Solar lắp tại xã Xà Phiên (Cần Thơ), tháng 9/2026.

Công văn 7404/BCT-ĐL yêu cầu UBND các tỉnh xây dựng chính sách hỗ trợ hộ gia đình. Một số nơi đã làm: theo Tạp chí Công Thương, Bắc Ninh hỗ trợ 1 triệu đồng/kW điện mặt trời (tối đa 3 triệu) và 1 triệu đồng/kWh pin lưu trữ (tối đa 3 triệu), tổng tối đa 6 triệu đồng/hộ từ 1/8/2026; Lai Châu hỗ trợ hộ nghèo, hộ dân tộc thiểu số lắp hệ 2,5 kW có lưu trữ.

Ảnh hưởng: đến 14/10/2026, Minh Thắng Solar chưa thấy chính sách hỗ trợ tiền cho hộ gia đình ở TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Nai và các tỉnh miền Tây. Bên em sẽ cập nhật khi có văn bản. Nếu chờ hỗ trợ, anh chị nên hỏi UBND xã hoặc Sở Công Thương tỉnh mình trước.

Tóm lại cần làm gì?

Hệ 500 kWp trên mái một nhà máy ở Đức Hòa (Tây Ninh). Xem số liệu 12 tháng.

• Đang có ý định lắp: ưu tiên công suất vừa đủ dùng ban ngày; tính pin lưu trữ nếu dùng nhiều buổi tối. Tính nhanh tại công cụ tính điện mặt trời.
• Đã lắp nhưng chưa thông báo: bổ sung thông báo với UBND cấp xã (hạ áp) hoặc UBND cấp tỉnh (trung áp).
• Nhà xưởng: xem thêm khung giờ cao điểm tại Quyết định 963/QĐ-BCT, cơ chế mua bán điện trực tiếp tại Nghị định 243/2026 về DPPA, và số liệu thật tại trang sản lượng thực tế.

Câu hỏi thường gặp

Năm 2026 điện mặt trời mái nhà được bán điện dư bao nhiêu phần trăm?

Theo Nghị định 243/2026/NĐ-CP, tối đa 50% sản lượng điện phát (trước đây 20%); đến hết năm 2030 hai bên có thể thỏa thuận cao hơn nếu lưới điện khu vực đủ khả năng tiếp nhận.

Lắp điện mặt trời cho nhà ở phải thông báo cho ai?

Hệ đấu nối hạ áp gửi thông báo (Mẫu 01) tới UBND cấp xã trước khi lắp; hệ dưới 1 kW không phải thông báo; hệ trung áp gửi UBND cấp tỉnh. Nên hỏi trước UBND xã vì cách triển khai ở từng nơi có thể khác.

Lắp điện mặt trời không thông báo bị phạt bao nhiêu?

Theo Nghị định 133/2026/NĐ-CP (áp dụng từ 25/5/2026), hệ hạ áp lần đầu bị cảnh cáo, tái phạm trong 10 ngày phạt 0,5–3 triệu đồng tùy công suất; hệ trung áp trở lên phạt 10–20 triệu đồng.

Bài tổng hợp từ các nguồn ghi ở từng mục, cập nhật ngày 14/10/2026. Nội dung pháp lý cần đối chiếu văn bản gốc khi áp dụng cho trường hợp cụ thể.

Cần tư vấn lắp điện mặt trời đúng quy định mới? Gọi 1900 8060 hoặc Zalo 0774 111 187.